Mở rộng không gian phát triển du lịch phía Tây Danh thắng Ngũ Hành Sơn

     Ngũ Hành Sơn, năm cụm núi cẩm thạch sừng sững bên bờ biển Đông là một thắng tích nổi tiếng của cả nước, là điểm đến du lịch hấp dẫn của thành phố Đà Nẵng. Ngoài các yếu tố do thiên nhiên ban tặng, trong lòng nó còn chứa ẩn những giá trị lịch sử, văn hóa, tâm linh cùng với làng nghề điêu khắc đá hình thành và phát triển trên 400 năm đã trở thành sản phẩm du lịch đặc sắc, là điểm đến không thể thiếu của du khách trong hành trình đến với Đà Nẵng. Khu Danh thắng Ngũ Hành Sơn có vị trí địa lý hết sức thuận lợi, nằm trên tuyến hành lang kinh tế Đông – Tây, là tâm điểm của cả nước, tiếp giáp với các di sản văn hóa thế giới: Cố Đô Huế – Phố cổ Hội An và Thánh địa Mỹ Sơn, bên cạnh đó còn có biển, có sông và núi rất thuận lợi cho việc khai thác và phát triển du lịch. Quần thể di tích Ngũ Hành Sơn là biểu tượng của thành phố Đà Nẵng, được Bộ Văn hóa (nay là Bộ VHTT&DL) xếp hạng là di tích lịch sử – văn hóa cấp Quốc gia năm 1980. Ngày 24/12/2018 Thủ Tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 1820/QĐ-TTg xếp hạng Danh thắng Ngũ Hành Sơn là di tích cấp Quốc gia đặc biệt.

     Từ lâu, khách du lịch khi tham quan Ngũ Hành Sơn, đa số chỉ đến với ngọn Thủy Sơn với chùa Linh Ứng, Tam Thai, tháp Xá Lợi, động Huyền Không, Vân Thông, Âm phủ… và tưởng như đã trọn vẹn chiêm ngưỡng toàn bích về một bức tranh Non Nước hữu tình. Thực tế ngọn Thủy Sơn chỉ là một trong năm ngọn: Kim – Mộc – Thủy – Hỏa – Thổ nhưng lại chiếm ưu thế về vị trí giao thông, quy mô diện tích, cảnh sắc phong phú, đa dạng với các hang động, chùa chiền thâm nghiêm cổ kính nên đã được nhiều du khách biết đến và tham quan. Thế nhưng, dấu ấn lịch sử cũng như tiềm tàng văn hóa, du lịch không chỉ dừng lại và cô đọng tại ngọn Thủy Sơn mà được phân bố đều khắp ở năm ngọn núi, góp phần làm nên một Ngũ Hành Sơn với bao truyền thuyết được lưu tụng muôn đời.

     Phát triển du lịch về phía Tây là một định hướng có tính quy luật để từng bước giới thiệu với khách du lịch có cái nhìn tổng quát, toàn diện về Danh thắng Ngũ Hành Sơn. Năm ngọn núi là một tổng thể thống nhất hoàn chỉnh, trong đó mỗi ngọn chứa đựng tiềm tàng không những các dấu ấn về văn hóa, lịch sử mà còn các ưu thế khả năng tự nhiên, môi trường sinh thái. Từ lâu các nhà chuyên môn đã định hướng phát triển thành một làng văn hóa du lịch với các phân khu chức năng, trong đó du lịch phía Tây có nhiều tiềm năng phát triển du lịch sinh thái, du lịch làng quê. Đây là vùng du lịch tiềm năng chậm đánh thức, với không gian thoáng đãng, dân cư thưa thớt, đồng ruộng, bãi bồi kết hợp với núi non, sông nước, chùa chiền, hang động.

     Đường đi lại khu du lịch phía Tây Danh thắng Ngũ Hành Sơn hiện nay rất dễ dàng, thuận lợi là gạch nối giao thông cơ bản của các tour du lịch Ngũ Hành Sơn – Hội An – Đà Nẵng – biển Non Nước, đặc biệt là khi tuyến đường Chương Dương nối dài hoàn thành, trong tương lai sẽ là tuyến đường du lịch đưa du khách từ Đà Nẵng vào K20 và Danh thắng Ngũ Hành Sơn. Đường Sư Vạn Hạnh đã được mở rộng, các đường nội bộ đã nâng cấp nên việc đi lại giữa Thủy Sơn – Kim Sơn – Hỏa Sơn – Thổ Sơn rất thuận lợi, khép kín, liên hoàn. Tất cả những yếu tố đó làm nên mảng du lịch phía Tây Ngũ Hành Sơn. Đó cũng là tặng phẩm vô cùng quý hiếm mà thiên nhiên đã hào phóng ban tặng cho thành phố Đà Nẵng nói chung và người dân Ngũ Hành Sơn nói riêng. Đã đến lúc các cấp chính quyền cần phải định hình để có hướng đầu tư, tôn tạo để phát triển du khách đến Ngũ Hành Sơn đông hơn, lưu lại lâu hơn và hiểu biết đầy đủ hơn về tổng thể của một di tích quý hiếm này.

Khu vực phía Tây Danh thắng Ngũ Hành Sơn nhìn từ trên cao

     Để phát triển mở rộng không gian du lịch về phía Tây Danh thắng Ngũ Hành Sơn thì cần thiết phải đầu tư một cách đồng bộ, khép kín, liên hoàn nhiều hạng mục như: Đưa vào khai thác các điểm tham quan: Động Tam Thanh – Huyền Vy – Quán Âm – Bảo tàng Phật giáo – Hang núi Ghềnh – Đình Khuê Bắc; phục dựng lại bến ngự của vua Minh Mạng khi đến Ngũ Hành Sơn kết hợp với du lịch đường sông từ CT15 – K20 – Chùa Quán Thế Âm – Hang núi Ghềnh – Đình Khuê Bắc; đầu tư đồng bộ cơ sở hạ tầng kỹ thuật triển khai bãi đậu đỗ xe tập trung và vận chuyển khách bằng xe sử dụng năng lượng mặt trời để tham quan tổng thể quần thể Danh thắng Ngũ Hành Sơn; xây dựng “Bảo tàng điêu khắc đá Non Nước – Ngũ Hành Sơn” –  nơi lưu giữ quá trình hình thành phát triển của làng nghề hơn 400 năm; cần xã hội hóa khu đất trước chùa Long Hoa để triển khai xây dựng khu công viên Long Hoa Đại Cảnh, các hạng mục của chùa Quán Thế Âm, nhất là khu cảnh quan hồ sen để phục vụ du khách và lễ hội Quán Thế Âm; xây dựng trạm điều hành, quầy bán vé, nhà vệ sinh, bãi đậu xe và bảng giới thiệu khu di tích thắng cảnh du lịch phía Tây; xây dựng nhà hàng chay phục vụ ẩm thực cho nhân dân và du khách; đầu tư hệ thống nhà lá cọ phục vụ nghỉ ngơi, giải khát và dịch vụ dựng rớ, câu cá trên sông; đầu tư khu phức hợp nhà điều hành, phòng bán vé, phòng trưng bày tập trung tại ngọn Thủy Sơn, Danh thắng Ngũ Hành Sơn.

     Khu vực phía Tây Danh thắng Ngũ Hành Sơn được mọi người biết đến qua lễ hội Quán Thế Âm hàng năm. Khách đến đây không những đơn thuần thưởng ngoạn cảnh trí mà còn chiêm bái đạo pháp, tham gia lễ hội, tịnh dưỡng tâm trí. Ngoài ra, khu vực này còn ẩn chứa nhiều di tích văn hóa lịch sử như mộ Mẹ tướng quân Trần Quang Diệu, đền thờ công chúa Ngọc Lan con gái vua Gia Long, nơi lưu giữ di tích bến Ngự của vua triều Nguyễn, hiện nay còn lại cọc cắm thuyền của vua Minh Mạng thế kỷ 19. Trong đấu tranh chống Mỹ, khu vực phía Tây Danh thắng Ngũ Hành Sơn đầy ắp những di tích đấu tranh cách mạng như hang Bà Tho, chùa cô Đáng, hang Bồ Đề ở Thổ Sơn còn gọi là “địa đạo núi Đá Chồng”.

Quang cảnh Lễ hội Quán Thế Âm – Ngũ Hành Sơn năm 2019

     Nếu ai đã từng ghé thăm Di tích Quốc gia đặc biệt Danh thắng Ngũ Hành Sơn chắc chắn sẽ không khỏi ngỡ ngàng trước vẻ đẹp thơ mộng, hùng vĩ nhưng cũng hết sức huyền bí ở nơi đây. Chúng ta có thể như đang lạc vào chốn thần tiên hay chốn u minh của một thế giới khác trong ánh sáng huyền ảo của các hang động hay sự trầm mặc trước những vách đá rêu phong và cảnh chùa tĩnh mịch, những vần thơ hán nôm của các thi nhân, mặc khách ngày xưa vẫn còn in trên đá đã nhuốm màu thời gian càng làm tôn thêm nét cổ kính của cảnh vật nơi đây. Ngoài những cảnh đẹp làm say đắm lòng người, khu Danh thắng Ngũ Hành Sơn còn được nhân dân trong vùng và du khách đến nhiều bởi những giá trị văn hóa, tâm linh, lịch sử mà không nơi nào có được. GS.TSKH Vũ Minh Giang – Phó Chủ tịch Hội Đồng Di sản quốc gia, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam đã từng chia sẻ với báo chí về giá trị của Danh thắng Ngũ Hành Sơn. Ông cho rằng, “Ngũ Hành Sơn mới chỉ xem như là Thắng cảnh thôi, nhưng thực ra trong đó chứa đựng nhiều di sản văn hóa vô cùng quý hiếm”.

     Với những ưu thế và tiềm năng có được, phía Tây Danh thắng Ngũ Hành Sơn sẽ trở thành điểm đến của nhiều du khách trong và ngoài nước nếu được quy hoạch, đầu tư, khai thác hợp lý. Hy vọng với những nổ lực của các sở ban ngành, Ban quản lý, người dân địa phương, danh thắng Ngũ Hành Sơn sẽ có sự phát triển một cách đồng bộ, hiệu quả nhất. Đây sẽ là định hướng đúng đắn nhằm từng bước giới thiệu với khách du lịch có cái nhìn tổng quát, toàn diện hơn về thắng cảnh Ngũ Hành Sơn, một vùng đất đậm chất tâm linh và hoài cổ.

                                                                                                Ngọc Nhất