Quần thể Ngũ Hành Sơn

Qua khảo sát và tiếp cận với các tộc họ tại Ngũ Hành Sơn, thì tộc họ nào cũng cho tổ mình là “bậc khai sáng làng đá mỹ nghệ Non Nước”. Nhưng qua sưu tầm nghiên cứu, chúng tôi được biết rằng vào khoảng thế kỷ XVII, người có công đầu khai sáng làng nghề nổi tiếng này là ông Huỳnh Bá Quát - vị cao tổ nhiều đời của quan Đô ngự sử Huỳnh Bá Chánh, Tán tương quân vụ Nghĩa hội Quảng Nam.

Thủy sơn là ngọn núi ở phía Bắc của quần thể Ngũ Hành Sơn, đây là ngọn núi lớn và đẹp nhất, thường được nhiều du khách đến viếng thăm và vãng cảnh.

Thủy Sơn nằm trên dãi đất rộng theo hướng Đông Bắc, khoảng 7 ha, cao 120m. Núi có 3 đỉnh nằm ở 3 tầng giống như 3 ngôi sao Tam Thai ở đuôi chòm sao Đại Hồng Tinh (tên dân gian gọi là sao Cày), nên còn có tên gọi là núi Tam Thai.

Tháp Xá Lợi tọa lạc phía Đông sườn núi Thủy Sơn, được khởi công xây dựng từ năm 1997, hoàn thành năm 2004.

Trong quần thể danh thắng Ngũ Hành Sơn, Kim Sơn là ngọn núi nằm ở phía Tây, theo vị trí hà đồ của Âm Dương Ngũ Hành: Kim - Mộc - Thuỷ - Hoả - Thổ, được biết đến với lễ hội Quán Thế Âm tổ chức hằng năm vào 19/2 Âm lịch, là một trong 15 lễ hội dân gian cấp Quôc gia.